با اعلام قیمت واحد برای دلار از سوی بانك مركزی، كارشناسان از دولت خواستند برای حفاظت از این نرخ نظام مدیریت شناور شده را به درستی اجرا كند.به گفته كارشناسان در نظام شناور ارزی نرخ ارز توسط نیروهای عرضه و تقاضا و با حداقل دخالت تعیین میشود.در الگوی نظام شناور مدیریت شده نظام ارزی و بازار عمیق رقابتی وجود دارد بر این اساس در مرحله جدید یكسانسازی لازم است كه به سوی ایجاد چنین بازاری حركت كرد.
|
لازمه ایجاد بازار عمیق
دكتر عباس شاكری عضو هیات علمیدانشكده اقتصاد علامه طباطبایی با اشاره به اجرای نظام شناور مدیریت شده در سال 81 معتقد است: در ایران بودجه دولت به درآمدهای ارزی نفت وابسته است به همین دلیل مداخله دولت در بازار بدون توجه به مقتضیات این نظام افزایش مییابد. شاكری وابستگی بالای بودجه به درآمدهای نفتی را عاملی برای اجرا نشدن نظام ارزی شناور مدیریت شده عنوان و اظهار كرد: به دلیل این وابستگی در 10 سال گذشته نظام ارزی به جای حركت به سمت شناور تطابق بیشتری با الگوی تثبیتی داشته است.مداخله بالای دولت برای تثبت ارز در یك نرخ مشخص از ویژگیهای الگوی تثبیتی نرخ ارز به گفته شاكری است.كارشناسان دیگری نیز با تاكید بر رعایت ویژگیهای نظام ارزی شناور مدیریت شده معتقدند: با تنوع در منشا ارزآوری اقتصاد باید اجازه داد بازار ارز به صورت ذرهای در دو طرف عرضه و تقاضا تشكیل شود. جعفر قادری عضو كمیسیون بودجه با تاكید بر رقابتی شدن بازارها معتقد است: كاهش وابستگی بودجه به درآمدهای نفتی میتواند چنین هدفی را تسریع كند.به گفته وی به میزانی كه وابستگی بودجه نسبت به درآمدهای ارزی كم شود از حساسیت دولت برای مداخلههای غیر فنی در بازار كاسته خواهد شد.
تعیین فنی نرخ
نرخ 1226تومانی در حالی برای ارز تك نرخی اعلام شده كه خبرها حكایت از آن دارد كه نظر كارشناسی بانك مركزی برای ارز تك نرخی اندكی بیش از این رقم بوده است.به گفته كارشناسان تعیین نرخ ارز در هدفی مشخص باید دارای دو ویژگی باشد: استفاده نكردن از ذخایر و مصون داشتن نرخ در برابر حملات سفته بازا نه ویژگیهایی است كه برای قیمت واحد ارز بیان میشود. به گفته كارشناسان در شرایط وفور درآمدهای نفتی گرچه امكان ایجاد مشكل برای قیمت واحد اندك است، اما در شرایطی كه درآمدهای نفتی كاهش یابد یا مشكلی برای انتقال درآمدها به طور فیزیكی باشد اقتصاد وارد مدارهای سفته بازانه میشود.
پرهیز از تعزیراتی كردن بازار
استفاده نكردن از سیاستهای كنترلی نیز از توصیههای جدی كارشناسان است. سید كاظم دلخوش عضو کمیسیون اقتصادی مجلس گفت: برخورد انتظامی صرف مشکلی را حل نمیکند. سیدکاظم دلخوش با اشاره افزایش سود سپردهها گفت: هدف این اقدام جذب سرمایهها و نقدینگی مردم در بانک و پیشگیری از ورود به بازار طلا و ارز برای ایجاد تعادل است بنابراین با استفاده از ابزارهای اقتصادی باید از جذابیت بازار ارز و سكه كاست.دلخوش ادامه داد: باید برای کنترل بازار کارهایی از این قبیل انجام شود همچنین مشوقهایی برای ترغیب سپردهگذاری در نظر گرفته شود و همچنین نحوه ارائه ارز به تولیدکنندگان و واردکنندگان باید مدیریت و کنترل شود.
متنوع كردن زمین بازی
برخی كارشناسان با استقبال از افزایش نرخ سود ابزارهای پولی معتقدند: دولت نباید بازی را به زمین ارز بكشاند. داود دانش جعفری معتقد است:در كنار جذاب شدن نرخ سود باید سیاستهای مالی نیز متعادل شود و با كنترل رشد نقدینگی و هدایت آن به سوی بخش مولد اجازه بورس بازی در بخش غیر مولد داده نشود.مدیریت واردات نیزدر این بخش از جمله نكات توصیه شده به مسوولان است.
استقلال بانك مركزی
آزادی عمل بانك مركزی ملاحظه دیگری است كه از سوی كارشناسان توصیه میشود. به گفته آنان باید یک آزادی عمل نسبی به بانک مرکزی داده شود تا با کمک ابزارهای سیاست پولی در راستای مهار قیمتها، حفظ ارزش پول و ثبات قیمتها و با هماهنگی با سایر اهداف اقتصاد کلان، سیاستگذاری پولی را انجام دهد. به گفتههای قوامیدر همان بستر کلی که دولت و مجلس در قالب برنامههای پنج ساله و یا بودجههای سالانه تعیین میکند، بانك مركزی باید بتواند از ابزارهای سیاست پولی مستقلا استفاده کند. به گفته وی استقلال بانک مرکزی بدون توجه به دیگر سیاستها معنایی ندارد و همه کشورها هم همین وضع را دارند. او با اشاره به وظیفه اساسی بانک مركزی در اتخاذ سیاستهای پولی برای تحقق هدف «ثبات قیمتها» و حفظ ارزش پول ملی گفت:لازمه تحقق این دو هدف استقلال بانك مركزی و تنظیم سیاستهای پولی و سیاستهای مالی است.
دنیای اقتصاد